Forumi TCP në Shkup: Fjalimi kryesor i ARNO-s mbi dimensionin lokal të sipërmarrjes sociale dhe vizita studimore në qendrën “Asgjë e Re”

Nga 19 deri më 22 tetor, Shkupi mirëpriti edicionin e nëntë të Forumit “Towards Collaborative Practice” (TCP) “Drejt Praktikave Bashkëpunuese”, kushtuar sipërmarrjes sociale dhe Unionit të Aftësive. Ky aktivitet katërditor mblodhi punonjës të rinj, edukatorë dhe individë që nxisin ndryshime pozitive nga rajonet pjesëmarrëse në Programin Erasmus+ për të Rinjtë dhe vendet partnere fqinje. Forumi u organizua në kuadër të Partneritetit Youth@Work nga Agjencia Kombëtare e Maqedonisë së Veriut, në bashkëpunim me Agjencinë Kombëtare Polake dhe SALTO për Europën Lindore dhe Kaukazin. Programi përfshinte hapjen zyrtare, fjalimet kryesore, punëtori, vizita studimore dhe takime për rrjetëzim.

ARNO ishte pjesë e rëndësishme e programit në dy aspekte.

Fjalim kryesor mbi një sektor që ende është në zhvillim

Irina Janevska, themeluese e ARNO-s, mbajti fjalimin kryesor, duke përcjellë mesazhe mbi ndikimin e ekonomisë në nivel lokal dhe ndryshimet që burojnë nga komuniteti. Duke u bazuar në rezultatet e anketës së Monitorimit Europian të Ndërmarrjeve Sociale për Maqedoninë e Veriut (ESEM), ajo paraqiti një pasqyrë të drejtpërdrejtë të një sektori ende të ri. Janë identifikuar 53 ndërmarrje, me një moshë mesatare prej vetëm pesë vitesh. Mjedisi dhe përfshirja sociale janë fushat kryesore të ndikimit të tyre, ndërsa ekonomia qarkulluese dhe angazhimi i të rinjve përbëjnë tema të rëndësishme. Rreth 92,5 për qind e këtyre ndërmarrjeve udhëhiqen kryesisht nga qëllime sociale dhe mjedisore.

Megjithatë, shifrat tregojnë edhe brishtësinë e këtij sektori. Ndërmarrjet e identifikuara ofrojnë gjithsej 362 vende pune, prej të cilave vetëm 153 janë me orar të plotë. “Ky ende nuk është një sektor i konsoliduar. Është një farë. Dhe farat nuk rriten pa investime – jo vetëm grante, por edhe aftësi, mentorim dhe partneritete ndërmjet sektorëve të ndryshëm”- tha Irina Janevska.

Në këtë kontekst, ajo theksoi rëndësinë e investimeve me ndikim social. Sipas saj, grantet e vetme nuk mund ta mbështesin në mënyrë të qëndrueshme këtë sektor. Nevojitet një kalim nga “lamtumirë granteve” drejt “mirëseardhje investimeve me ndikim”. Ajo e vendosi këtë çështje edhe në kontekstin europian, duke theksuar se ekonomia sociale në Bashkimin Europian punëson 11,5 milionë njerëz. Ndërkohë, rishikimi afatmesëm i Planit të Veprimit për Ekonominë Sociale nga Komisioni Europian ka parashikuar tashmë 1,2 miliardë euro në garanci, të cilat pritet të mobilizojnë 11,7 miliardë euro investime. Këtu përfshihen edhe projekte pilot që ndërthurin grantet me instrumente financiare të kthyeshme. “Ekonomia sociale nuk është bamirësi. Ajo është konkurrueshmëri, qëndrueshmëri dhe e ardhmja e rritjes gjithëpërfshirëse”, theksoi Janevska.

Për të ilustruar se si kjo mund të funksionojë në praktikë, ajo ndau historinë e Kristijan Shopovit, një artist që ndërthur magjinë me mesazhet ekologjike. Dikur artist argëtues tradicional, ai e ndryshoi tërësisht konceptin e performancave të tij, duke u përqendruar te riciklimi dhe ripërdorimi kreativ, pasi fitoi konkursin e ARNO-s për biznese të gjelbra. Pas kërkesave entuziaste të pjesëmarrësve, Kristijan u shfaq si befasi në aktivitetin “Biblioteka e Gjallë” të Forumit, ku ndau personalisht përvojën dhe rrugëtimin e tij.

Vizitë studimore në qendrën e riparimit “Asgjë e Re”

Vizitat studimore të Forumit u mundësuan pjesëmarrësve të njihen nga afër me iniciativa lokale. Ndër to ishte edhe qendra e riparimit “Asgjë e Re” (Ништо ново), e drejtuar nga ARNO. Vizitorët panë nga afër këtë qendër në Shkup dhe u njohën me mënyrën se si riparimi, ripërdorimi dhe ndarja e gjërave me të tjerët mund të shërbejnë si pikënisje për diskutime mbi mbeturinat, kreativitetin dhe zgjedhjet e qëndrueshme që i bashkojnë njerëzit.

Një vizitë tjetër i çoi pjesëmarrësit në pronën rurale të Marias në Rankovcë, ku strehohen më shumë se 50 kafshë të shpëtuara. Ky është një ambient gjithëpërfshirës dhe i përshtatur, ku kujdesi për kafshët ndërthuret me krijimin e lidhjeve njerëzore. Mes dhive kureshtare dhe gomarëve miqësorë, pjesëmarrësit panë se si kujdesi për kafshët dhe krijimi i mundësive për njerëzit, përfshirë personat me aftësi të kufizuara, janë pjesë e së njëjtës nismë. “Countryside Ranch” është një organizatë joqeveritare që ka marrë pjesë në disa programe të ARNO-s për ngritjen e kapaciteteve dhe ka përfituar gjithashtu një grant nga ARNO.

Të dyja vizitat e lidhën diskutimin mbi sipërmarrjen sociale me njerëzit dhe zgjedhjet e përditshme që qëndrojnë në themel të secilës nismë.

Nga punëtoritë paralele dhe hapësira prezantuese e Unionit të Aftësive, deri te sesionet e rrëfimeve personale, Forumi në Shkup ofroi një mundësi konkrete për shkëmbimin e përvojave ndërmjet punës së të rinjve dhe sipërmarrjes sociale, identifikimin e pengesave të padukshme dhe ndërtimin e strategjive afatgjata për bashkëpunim ndërmjet vendeve.

Një falënderim i veçantë u drejtohet organizatorëve nikoqirë, Agjencisë Kombëtare të Maqedonisë së Veriut dhe bashkorganizatorëve nga Agjencia Kombëtare Polake për Erasmus+ dhe Korpusit Europian të Solidaritetit, për organizimin e këtij takimi në kuadër të Partneritetit Youth@Work.